De 5 basisvragen

Aan het begin van elke goede keuze is het – ongeacht het type product – belangrijk om uzelf 5 basisvragen te stellen die u helpen het juiste product te vinden:

1. voor wie is de uitrusting bestemd
2. in welke omstandigheden zult u deze het vaakst gebruiken
3. hoe vaak zult u deze gebruiken
4. wat verwacht u van de uitrusting
5. hoeveel wilt u in de aankoop investeren

Als u het antwoord op al deze vragen weet, kunt u overstappen naar de daadwerkelijke keuze.

Indeling van slaapzakken

Slaapzakken delen we in op basis van verschillende criteria:

1. op basis van temperatuurbereik
2. op basis van geslacht
3. op basis van pasvorm
4. op basis van het gebruikte isolatiemateriaal
5. op basis van de activiteit

1. Keuze op basis van temperatuurbereik

De eerste en meest gebruikelijke indeling van slaapzakken is op basis van het zogenaamde temperatuurbereik. We onderscheiden:

• Zomerslaapzakken

• 3-seizoenenslaapzakken

• Winterslaapzakken

Zomerslaapzakken

Zoals de naam al doet vermoeden, zijn zomerslaapzakken geschikt voor gebruik tijdens warme zomernachten. Ze zijn voornamelijk ideaal voor lichte activiteiten, watersport, festivals, korte kampeertrips of een zomerkamp. U gebruikt ze overal waar de temperatuur niet onder de circa 5 °C daalt.

Het gewicht van een betere zomerslaapzak ligt onder de grens van één kilo.

• Voor- en nadelen van zomerslaapzakken:

3-seizoenenslaapzakken

3-seizoenenslaapzakken vormen de meest veelzijdige en daardoor meest gewilde categorie. Ze bieden een uitstekende verhouding tussen prestatie (hoe warm ze zijn), specificaties en prijs. Slaapt u van het voorjaar tot het najaar buiten, beoefent u intensievere activiteiten bij slechtere weersomstandigheden of heeft u het snel koud? Dan is een 3-seizoenenslaapzak de juiste keuze.

U slaapt er comfortabel in bij temperaturen rond de 0 °C of vlak daaronder. Qua gewicht blijven de meeste 3-seizoenenslaapzakken onder de 1,5 kg; bij de betere modellen praten we eerder over een gewicht van rond de 1 kg.

• Voor- en nadelen van 3-seizoenenslaapzakken:

Winterslaapzakken

De laatste categorie wat betreft temperatuurbereik zijn de winterslaapzakken. Deze bieden een ongeëvenaard warmtecomfort, maar daar staat een hogere prijs tegenover. Een gemiddelde wandelaar of camperaar zal hun potentieel niet volledig benutten; deze modellen horen eerder thuis in de uitrusting van expedities, skialpinisten en bergbeklimmers.

Slaapt u in de winter niet vaak buiten? Investeer dan liever in een warmere en hoogwaardige 3-seizoenenslaapzak.

• Voor- en nadelen van winterslaapzakken:

2. Keuze op basis van geslacht

De keuze voor een geschikte slaapzak wordt ook beïnvloed door de persoon voor wie de slaapzak bedoeld is. We onderscheiden:

• UNI Slaapzakken

• Damesslaapzakken

• Kinderslaapzakken

Unisex slaapzakken

UNI- of herenslaapzakken verschillen voornamelijk in lengte van de overige modellen. De standaardlengte van een UNI-slaapzak ligt rond de 210–230 cm, afhankelijk van de fabrikant, het model en de maat. Vaak wordt de lengte aangeduid op basis van lichaamslengte, bijvoorbeeld: tot 190 cm, tot 200 cm, etc.

Damesslaapzakken

Damesslaapzakken zijn korter vergeleken met unisex-modellen. Ze zijn meestal ontworpen voor lichaamslengtes tot 175 cm. Daarnaast beschikken ze vaak over extra isolatievulling bij het voeteneinde en onderscheiden ze zich regelmatig in ontwerp en kleurstelling.

Kinderslaapzakken

Kinderslaapzakken zijn vergelijkbaar opgebouwd. Ze zijn korter en meestal bedoeld voor een lichaamslengte tot 150 cm. Sommige modellen worden door de fabrikant aangeduid als zogenaamde meegroei-slaapzakken: deze kunnen worden verlengd of ingekort om het warmtecomfort optimaal af te stemmen op de lengte van het kind. Verder onderscheiden ze zich door hun kleurstelling en opvallende kindvriendelijke designs.

Het is belangrijk om te beseffen dat wanneer een man, een vrouw of een kind exact dezelfde slaapzak gebruikt, hun ervaring van temperatuur en comfort aanzienlijk zal verschillen. Vrouwen en vooral kinderen hebben het sneller koud. Bedenk dus dat wat voor een man als een aangename temperatuur aanvoelt, door een vrouw of kind als vrij oncomfortabel kan worden ervaren.

Temperatuurcomfort

Om het vergelijken van de temperatuuraanduidingen eenvoudiger te maken, is er een Europese norm ingevoerd. Op basis hiervan horen op elke slaapzak 3 waarden te staan die de grenstemperaturen voor het gebruik aangeven.

Volgens deze norm (EN 13537 of de nieuwere ISO/EN 23537) onderscheiden we de volgende temperaturen:

1. comforttemperatuur
2. limiettemperatuur
3. extreemtemperatuur

De normering volgens EN 13537 resp. EN 23537 vindt plaats in een laboratorium onder omstandigheden die buiten zelden exact zo voorkomen. De temperaturen dienen daarom als richtlijn. Over de grenswaarden valt in het algemeen het volgende te zeggen:

Comforttemperatuur

Deze waarde is gericht op vrouwen of mensen die het snel koud hebben. Het geeft de temperatuur aan waarbij een 25-jarige vrouw (160 cm, 60 kg) in goede conditie onder ideale (laboratorium)omstandigheden heerlijk kan slapen zonder het koud te krijgen.

Limiettemperatuur

De limiettemperatuur heeft betrekking op mannen of op vrouwen die het minder snel koud hebben, en geeft hetzelfde aan als de comforttemperatuur. Deze waarde is gebaseerd op een fit man van 25 jaar (173 cm, 70 kg).

• Slaapzakken tot 0°C>
• Slaapzakken tot -5°C>
• Slaapzakken tot -10°C>
• Slaapzakken tot -20°C>
• Slaapzakken tot -30°C>

Extreemtemperatuur

De extreemtemperatuur is een fictief getal dat een klant absoluut niet als leidraad zou moeten gebruiken. Deze waarde geeft aan waar de grens ligt waarbij het risico bestaat op onderkoeling of, erger nog, lichamelijk letsel – wat kan variëren van een verkoudheid tot bevroren ledematen.

We herhalen het nog maar eens: Kies uw slaapzak absoluut niet uit op basis van de extreemtemperatuur!

Dit zijn waarden waarmee we slaapzakken in een specifieke categorie onderling kunnen vergelijken. Wanneer u de door u gewenste temperatuur kiest, moet u echter vooral kijken naar het feit of u een koukleum bent of dat de zomer voor u pas eindigt met de eerste sneeuwvlokken.

Bovendien hangt uw warmtebeleving ook af van uw lichamelijke conditie op dat moment. Bent u moe, hongerig of herstellende van een ziekte? In zulke situaties warmt u de slaapzak niet zo snel op en heeft u een warmere variant nodig.

Houd er daarnaast rekening mee dat de isolatievezels door het gebruik van de slaapzak op den duur breken, waardoor het comfort geleidelijk afneemt. Gebruik bij het kiezen van de temperatuurlimieten dus uw verstand én uw eigen ervaring. Vergeet niet dat het gevoel van warmte erg subjectief is.

3. Keuze op basis van pasvorm en lengte van de slaapzak

De vorm van de slaapzak en de lengte ervan zijn eveneens belangrijke criteria bij de keuze. Slaapzakken worden geproduceerd in verschillende lengtes. Het is belangrijk om op de verpakking te controleren of direct aan de verkoper te vragen of de vermelde maat de lengte van de slaapzak zelf is of de aanbevolen lichaamslengte. Een eenvoudige vuistregel is dat u altijd een slaapzak moet kiezen die 30 tot 40 cm langer is dan uw eigen lichaamslengte.

Dit geldt ook voor kinderen. Ouders hebben namelijk vaak het idee dat het geen kwaad kan om voor een kind een slaapzak voor volwassenen te kopen – dat bespaart immers geld en het kind groeit immers zo snel dat het er over een jaar toch al uit gegroeid zou zijn. Het probleem is echter dat wanneer er een te grote luchtholte bij de voeten zit, het lichaam niet genoeg warmte genereert om deze op te warmen. Hierdoor trekt de kou uit de omgeving juist aan en neemt het warmtecomfort sterk af.

Meegroei-slaapzak

Daarom zijn sommige fabrikanten gekomen met de eerder genoemde meegroei-variant. Hierbij kan de slaapzak, meestal met behulp van een rits, worden ingekort of juist verlengd. Dit verlengt de gebruiksduur en verbetert tegelijkertijd het warmtecomfort van het kind dat de slaapzak gebruikt.

Basisindeling op basis van vorm

Bij het kiezen van een slaapzak speelt ook de pasvorm een belangrijke rol. Op basis van het model onderscheiden we twee hoofdtoepassingen.

• Mummieslaapzakken

• Dekenmodellen

Dekenmodellen

Dekenmodellen zijn eerder bedoeld voor ontspannen activiteiten en voor mensen die van veel bewegingsvrijheid houden. De nadruk ligt hierbij meer op comfort en een aangenaam gevoel dan op de functionaliteit van de materialen, al is dat zeker niet altijd het geval.

Gaat u naar de camping of naar een huisje, neemt u de slaapzak mee in de auto en geeft u de voorkeur aan comfort boven afmetingen en gewicht? Kies dan voor een dekenmodel.

• Voor- en nadelen van een dekenmodel:

Mummieslaapzakken

Bij wandel- en trekkingslaapzakken wordt het vaakst de zogenaamde mummievorm gebruikt. Deze volgt de contouren van het lichaam veel beter, waardoor de isolerende vulling efficiënter werkt en zowel het opbergvolume als het gewicht van de slaapzak afnemen.

• Voor- en nadelen van een mummieslaapzak:

4. Keuze op basis van isolatiemateriaal

Uiteraard verschillen slaapzakken ook door het materiaal dat zorgt voor de thermische isolatie. In het algemeen maken we onderscheid tussen twee soorten materialen:

• Synthetisch

• Dons

Synthetische materialen

Synthetische materialen verdelen we verder onder in holle vezels en microvezels.

• holle vezel >
• microvezel >

Ze worden het vaakst gebruikt bij zomer- en 3-seizoenenslaapzakken. Weinig mensen weten dat veruit het grootste deel hiervan gemaakt is van gerecycled plastic.

In vergelijking met organische materialen zijn ze voordeliger en een stuk gemakkelijker in het onderhoud. Synthetische slaapzakken hebben geen moeite met ruw gebruik of vocht, kunnen zonder problemen in de wasmachine gewassen worden en isoleren ook als ze nat zijn – wat u vooral zult waarderen als u onder de blote hemel slaapt.

Holle vezel

Overweegt u de aanschaf van een slaapzak, is de prijs voor u doorslaggevend en verwacht u geen gebruik in zware omstandigheden? Kies dan voor een slaapzak met holle vezels.

Een slaapzak van holle vezels is de voordeligste optie, maar tegelijkertijd de meest volumineuze en zwaarste. Ook is de levensduur korter vergeleken met varianten van microvezel of dons.

• Voor- en nadelen van holle vezels:

Microvezel

Microvezel is een aanzienlijk presterender materiaal dat zich ook in zwaardere omstandigheden eenvoudig staande houdt. Daarom wordt het niet alleen gebruikt in zomerslaapzakken, maar ook in 3-seizoenen- en zelfs winterslaapzakken.

• Voor- en nadelen van microvezels:

Dons

Dons is lichter, compacter en heeft een tot wel twee keer zo lange levensduur als synthetische materialen, maar is aanzienlijk duurder. De belangrijkste troef is echter de fantastische thermische isolatie, die zijn gelijke niet kent in de outdoorwereld. Dit gaat wel ten koste van niet alleen de reeds genoemde prijs, maar ook van veel hogere eisen aan het juiste onderhoud.

Dons mag niet vochtig worden, omdat de veerblaadjes dan aan elkaar plakken, de vulling in elkaar zakt en de slaapzak zijn isolerende werking verliest.

• Voor- en nadelen van een donslaapzak:

5. Keuze op basis van activiteit

Slaapzakken kunnen ook worden ingedeeld op basis van het type activiteit dat u wilt ondernemen of de omstandigheden waarin u ze gaat gebruiken.

1. voor in de auto, camping of op het vakantiehuisje
2. voor trektochten en vissen
3. voor verre reizen rond de wereld
4. voor op de fiets en motor
5. voor uitdagende omstandigheden

Voor in de auto, op de camping of in de hut

Verlangt u vooral comfort? Gebruikt u de slaapzak hoofdzakelijk in de zomer of kruipt u erin als het wat frisser is in de vakantiewoning? Reist u meestal met de auto? Maak u in dat geval geen zorgen over het gewicht van de slaapzak. Schrik niet terug voor modellen van twee kilo en profiteer van hun lage prijs in combinatie met maximaal comfort.

Voor trektochten en vissen

Bent u een trekker, slaapt u graag in de natuur, maar heeft u altijd de mogelijkheid om terug te keren naar de warmte en de bewoonde wereld? Wilt u niet te veel geld aan een slaapzak uitgeven, maar zou u het fijn vinden als er behalve de slaapzak nog wat anders in de rugzak past? Kies dan voor een voordeligere mummie die niet is gemaakt van gepatenteerde en drupklasse merkmaterialen. 3-seizoenenslaapzakken in deze categorie wegen niet meer dan 1,7 kg.

Voor verre reizen met gegarandeerde zekerheid

Een zo klein mogelijke slaapzak met de best mogelijke eigenschappen kost wat meer geld, maar voor verre reizen is deze investering het absoluut waard. Zulke 3-seizoenenslaapzakken (lente, zomer, najaar) wegen met gemak minder dan 1500 gram. Onthoud wel dat de prijs evenredig is aan de afwerkingskwaliteit en de gebruikte materialen.

Voor op de fiets en motor

De meeste fietsers en motorrijders gaan in de zomer op pad en bij voorkeur bij mooier weer. Een zomerslaapzak is dan ideaal en uiteraard het liefst zo klein mogelijk. Sommige zomerslaapzakken wegen zelfs minder dan 500 gram en zijn daarmee eerder een dun deken en bescherming tegen muggen dan een volwaardige slaapzak. Tot 1 kg gewicht is de keuze echter al aanzienlijk groter.

Voor uitdagende omstandigheden

Slaapzakken voor zware omstandigheden maken gebruik van de meest geavanceerde materialen, waar in extreme gevallen zelfs een mensenleven van af kan hangen. De prijs en de verwerkingskwaliteit zijn daar dan ook naar. Naast de nieuwste technologieën en technische productiemethoden wordt als isolatiemateriaal nog steeds het vaakst het ongeëvenaarde dons gebruikt. Dit is bovendien meestal beschermd tegen vocht door een waterdicht membraan of een hydrofobe behandeling.

• Op basis van limiettemperatuur

• Zomerslaapzakken

• 3-seizoenenslaapzakken

• Winterslaapzakken

• Dekenmodellen

• Tweepersoonsslaapzakken

• Klein en lichtgewicht

• Donslaapzakken

• Kinderslaapzakken

• Bivakzakken

• Slaapzakaccessoires

Handige links

• Adviescentrum >

• Testlab >

• WEBSHOP >

Auteur: Vít Hruška

Bronnen: archief auteur, Martin Surovec, pixabay.com, unsplash.com