Hoe draagt u functionele kleding correct in lagen

Inleiding

Wilt u zich onder alle omstandigheden comfortabel voelen? Warm blijven als het koud is, droog blijven als het regent en niet oververhit raken als de zon schijnt? Onderschat dan het kiezen van de juiste kleding niet. Het gaat niet om het uiterlijk, maar om de functionaliteit en – afhankelijk van de eigenschappen van elk kledingstuk – om de juiste combinatie ervan. Het zoeken naar deze combinaties van functionele kleding om de gewenste eigenschappen te bereiken, wordt ook wel het drielagensysteem (of het 'lagensysteem') genoemd.

Het drielagensysteem

Dit is de ingeburgerde benaming voor het lagen-systeem van kleding met als doel de eigenschappen van de kledingstukken zo efficiënt mogelijk te benutten.

Elke laag heeft in dit systeem een specifieke rol. Als u wilt dat alles naar behoren werkt, mag u geen enkele laag overslaan, omdat dit de functionaliteit en efficiëntie van het gehele systeem aanzienlijk zou verstoren. Het dragen van lagen is niet alleen afhankelijk van de weersomstandigheden, maar ook van uw eigen wensen en behoeften, met als doel u zo veel mogelijk comfort te bieden.

1. 1e laag - vochtafvoerende, absorberende en comfortabele functie

   De basis is een goede thermokleding / functionele onderkleding. Deze moet rechtstreeks op de huid aansluiten. Hierdoor wordt lichaamsvocht snel en efficiënt van de huid afgevoerd, waardoor het lichaam droog blijft.

2. 2e laag - isolerende functie

   Dit onderdeel van het lagensysteem moet vocht afvoeren van de eerste laag en tegelijkertijd de lichaamswarmte vasthouden. Hiervoor zijn kledingstukken van technische vezels ideaal die grote hoeveelheden lucht kunnen vasthouden, weinig vocht opnemen en vocht goed transporteren – typisch fleece kleding.

3. 3e laag - beschermende functie

   De buitenste laag speelt een sleutelrol in het hele systeem. Zonder de eerste twee lagen zou deze niet veel voorstellen, maar alleen deze laag beschermt u tegen slechte weersomstandigheden. De laag moet de isolatielaag eronder droog houden om ongewenst warmteverlies door opgehoopt vocht (zweet) te voorkomen, en moet tegelijkertijd waterdicht zijn om te voorkomen dat water van buitenaf binnendringt. Daarom worden kledingstukken voor de 3e laag gemaakt van materialen met een membraan, coating of minstens een waterafstotende behandeling.

Welke kleding te kiezen?

Het lagensysteem kan alleen goed functioneren als elk afzonderlijk onderdeel ervan functioneel is.

Eerste laag

Laten we beginnen bij uw huid. Draag direct op de huid altijd thermokleding. Het woord 'functioneel' is niet toevallig gekozen; het omvat een hele reeks eigenschappen die voor maximaal comfort zorgen. Hier moeten we meteen wijzen op een van de meest gemaakte fouten bij het kleden in lagen: vergeet wijdvallende katoenen T-shirts. Ze zien er leuk uit en voelen prettig aan, maar ze houden u niet droog en beschermen u niet tegen de koud. Thermokleding van merinowol doet dit daarentegen uitstekend. Deze speciale wolsoort heeft namelijk enkele unieke eigenschappen waardoor hij zo populair is geworden: merinowol neemt geen geurtjes op, is van nature antibacterieel, verwarmt zelfs als het vochtig is en is vlamvertragend. Producten van dit bijna wonderbaarlijke materiaal zijn wel vooral geschikt voor koudere omstandigheden.

Kies op warme en zonnige dagen juist voor synthetische vezels zoals Coolmax. Dit houdt het lichaam droog, voorkomt oververhitting en droogt zeer snel. Dit is meer geschikt voor kortere of fysiek intensievere activiteiten.

Stem uw materiaalkeuze af op uw persoonlijke voorkeur en de omstandigheden waarin u op pad gaat. Maar welk type functionele onderkleding u ook kiest, kies absoluut een maat die perfect aansluit op uw lichaam. Alleen zo behaalt u de gewenste maximale functionaliteit.

Tweede laag

Een laag hoger maken we vaak dezelfde fout. Vergeet ook hier de katoenen hoodie of de trui van acryl. Ze drogen namelijk langzaam en wegen kletsnat enorm veel. Kies liever voor een fleece vest of trui. Fleece houdt stilstaande lucht uitstekend vast, die vervolgens opwarmt en zo zorgt voor een betere warmte-isolatie. Fleece heeft bovendien het vermogen om vocht op te nemen van de eerste laag (thermokleding) en dit verder van het lichaam af te voeren. Dit zijn de redenen waarom fleece zo geliefd is onder sporters en wandelaars van alle niveaus en waarom het een onmisbaar onderdeel is van een goed opgebouwd drielagensysteem.

Derde laag

De laatste – derde – laag heeft als taak u te beschermen tegen weersinvloeden van buitenaf. Het gaat om de buitenste laag, meestal bestaande uit jassen en broeken. Er zijn ontzettend veel jassen op de markt, gemaakt van honderden verschillende materialen met uiteenlopende specificaties. Hieronder leggen we kort en overzichtelijk uit waar u op moet letten bij een outdoorjas.

Het belangrijkste criterium bij het kiezen van de juiste jas is de waterdichtheid. Dit bepaalt of u kletsnat thuiskomt of droog en tevreden. Waterdichtheid is de vakterm voor het vermogen van een materiaal om water tegen te houden en wordt uitgedrukt in de bekende "waterkolom". Hoe hoger de waarde van de waterkolom, des te hoger de waterdruk (en dus de regenintensiteit) die het materiaal kan weerstaan. De waarde wordt aangegeven in mm of m en varieert van circa 400 mm (een paraplu) tot meer dan 30.000 mm (hoogwaardige membranen).

Op het eerste gezicht lijkt een lage waterkolom zoals die van een paraplu voldoende om u tegen regen te beschermen, maar pas op. Denk aan de constructie van een paraplu: het materiaal is over een metalen frame gespannen in een bolle vorm en maakt nergens contact met uw lichaam. In dat geval weerstaat het materiaal waterdruk veel beter. Als u onder dezelfde omstandigheden een jas zou dragen van precies hetzelfde materiaal als uw paraplu, bent u binnen een paar minuten tot op de draad nat.

Logischerwijs lijkt het dus beter om een jas met een membraan aan te schaffen die een waterdichtheid heeft van meer dan 30.000 mm. Maar ook hier geldt een belangrijke kanttekening.

Er bestaat namelijk een directe relatie tussen waterdichtheid, prijs en ademend vermogen (het vermogen van het materiaal om waterdamp van het lichaam af te voeren). Hoe hoger de prijs, hoe beter het materiaal, en hoe beter het materiaal, hoe beter de waterdichtheid of het ademend vermogen. Deze twee eigenschappen staan vaak haaks op elkaar: hoe waterdichter het materiaal is, hoe minder ademend het meestal is en vice versa. Uiteraard zijn er uitzonderingen op de regel, zoals hoogwaardige membranen als Gore-Tex of Dermizax, die zowel zeer waterdicht als uitstekend ademend zijn.

Waterkolom en de equivalenten voor specifieke activiteiten

• 450 mm – standaard waterdichtheid van een paraplu
• 5.000 mm – zitten op een natte bank
• 12.000 mm – knielen in de sneeuw
• 18.000 mm – druk van de schouderbanden van een zwaar beladen rugzak
• 30.000 mm – een val van een skier in natte sneeuw

Wat is ademend vermogen en dampdoorlatendheid?

Dampdoorlatendheid is het vermogen van een materiaal om waterdamp door te laten. Het ademend vermogen geeft de weerstand van het materiaal aan tegen de continue verdamping van vocht.

Wij raden aan om alleen een hoogwaardige membraanjas aan te schaffen wanneer u echt slecht weer, regen, sneeuw en wind verwacht. Is het weer gunstiger, dan bent u beter uit met een windjack: een lichte, makkelijk op te bergen jas met DWR-afwerking, coating of een lichter membraan. Deze is veel voordeliger, lichter, eenvoudig op te vouwen in een zak of tasje aan uw riem, en biedt voldoende bescherming bij een milde bui.

DWR-afwerking

Als u zich afvraagt wat een DWR-afwerking, coating of membraan inhoudt:

DWR (Durable Water Repellent) is een chemische nabehandeling die door de fabrikant op de buitenstof is aangebracht, waardoor het materiaal gedurende een bepaalde tijd waterafstotend blijft. Zie het als een langwerkende impregnering.

Een coating wordt door de fabrikant aangebracht als een speciale waterdichte laag aan de onderzijde van de buitenstof. Het voordeel is een langere levensduur dan bij een DWR-afwerking, maar het gaat gepaard met een lager ademend vermogen en een hogere prijs.

Een membraan is een speciaal materiaal dat net als een coating op de onderlaag van de buitenstof is gelamineerd. In tegenstelling tot een coating is een membraan veel waterdichter, gaat het aanzienlijk langer mee en ademt het veel beter, al ligt de prijs hoger.

Softshell

Dit is een verzamelnaam voor moderne, meergelaagde functionele materialen die hoofdzakelijk worden gebruikt voor de productie van outdoorkleding en -schoenen.

De naam komt van de Engelse woorden "SOFT" (zacht) en "SHELL" (schaal/huls). Hieruit zijn de belangrijkste eigenschappen eenvoudig af te leiden: mechanische slijtvastheid, waterafstotendheid, goede warmte-isolatie, winddichtheid en een goed ademend vermogen.

Wat is de kracht van softshell en heeft het ook nadelen? Alles wat u wilt weten over softshell leest u in ons artikel HIER.

Tip: Vergeet ook uw schoeisel niet: kies bij voorkeur halfhoge of hoge gesloten schoenen met een waterdichte afwerking of membraan en draag functionele sokken (laat frotte-sokken thuis en kies voor materialen zoals genoemd bij de thermokleding).

Goed advies tot slot

Wilt u uw kleding de nodige waterdichtheid teruggeven? Was deze dan af en toe met een speciaal wasmiddel voor technische en sportkleding en behandel het kledingstuk daarna met een impregneermiddel. Als u niet zeker weet welk middel geschikt is voor uw kledingstuk en hoe u dit aanbrengt, vraag het dan aan een specialist in een outdoorgids of winkel voor wandelkleding en -uitrusting. Zij helpen u graag verder.

Gebruik voor schoenen schoenwas of een impregneerspray, afhankelijk van het advies van de fabrikant.

Bij de eerste de beste regenbui merkt u meteen het verschil!

• Herenkleding

• Dameskleding

• Kinderkleding

Nuttige links

• Adviescentrum >

• Testlab >

• WEBSHOP >

Auteur: Vít Hruška

Bronnen: pixabay.com, unsplash.com